ABŞ Xüsusi Əməliyyatlar Komandanlığı ("SOCOM") 2027-ci il büdcəsində "MQ-9 Reaper" pilotsuz uçuş aparatının rolunu genişləndirmək üçün əlavə vəsait tələb edir. Qurum bu aparatı onlarla kiçik PUA-nı daşıyan və idarə edən "ana drona" çevirmək niyyətindədir. Yeni büdcə sənədlərinə əsasən, "SOCOM" sözügedən proqram üçün cari ildəki 24,9 milyon ABŞ dolları əvəzinə, 75,8 milyon ABŞ dolları vəsait istəyir. Eyni zamanda, "OA-1K Skyraider II" təyyarələrinin planlaşdırılan parkı 75-dən 53 maşına qədər azaldılıb.
Strategiya niyə dəyişir?
Bu dəyişiklik hərbçilərin daha mürəkkəb şəraitdə əməliyyatlara hazırlaşması ilə əlaqədardır. Əvvəllər "SOCOM" yüngül hücum təyyarələrinə üstünlük verirdi və 2022-ci ildə "AT-802U Sky Warden" əsasında "OA-1K" tədarükü üçün "L3Harris Technologies" şirkəti ilə 3 milyard ABŞ dolları dəyərində müqavilə imzalamışdı. Lakin indi hərbi planlaşdırıcılar Hind-Sakit okean regionu kimi güclü hava hücumundan müdafiə sistemlərinə malik ərazilərə diqqət yetirirlər. Bu səbəbdən ənənəvi aviasiyadan asılılıq azalır və diqqət pilotsuz sistemlərə yönəlir.
"Adaptiv Hava Müəssisəsi" planı nələri vəd edir?
"MQ-9 Reaper" dronunun modernləşdirilməsi "Adaptiv Hava Müəssisəsi" adlı genişmiqyaslı planın bir hissəsidir. Əsas məqsəd bu aparatı mübahisəli zonalarda müşahidə və hədəf təyinatı aparan bir neçə pilotsuz sistemi əlaqələndirən komanda-nəzarət platformasına çevirməkdir. 2027-ci il büdcəsindəki əlavə 50 milyon ABŞ dolları məhz bu keçid üçün lazımi sistemlərin alınmasına yönəldiləcək. Sənədlərə görə, "SOCOM" 93 ədəd 2-ci qrup, 10 ədəd 3-cü qrup dron, 16 sürü dronu konteyneri və 5 yerüstü sistem interfeysi almağı planlaşdırır.
Kiçik dronların xüsusiyyətləri və imkanları
2025-ci ilin noyabrında "Anduril Industries" şirkəti "SOCOM"-a 2-ci qrup "ALTIUS-600" dronlarının tədarükü üçün 50 milyon ABŞ dolları dəyərində müqavilə əldə edib. 2-ci qrup dronlar adətən 1067 metr hündürlüyə qədər uçur və əsasən kəşfiyyat, müşahidə məqsədləri üçün istifadə olunur. 3-cü qrup dronlar isə 5486 metr hündürlüyə çata bilir və uzaq məsafələrə daha böyük faydalı yük daşıyır. Hər iki tipin maksimal sürəti saatda 463 kilometrdən azdır ki, bu da onları sürətli hücumlardan çox, koordinasiyalı missiyalar üçün ideal edir.
Sürü dronları üçün nəzərdə tutulan konteynerlərin əlavə edilməsi eyni anda çoxlu sayda PUA-nın buraxılması planından xəbər verir. Bu sistemlər düşmənin müdafiəsini yarmaq və ya geniş ərazilərdə zondlama aparmaq qabiliyyətinə malikdir. 2-ci qrup dronlar real vaxt rejimində məlumat ötürərkən, 3-cü qrup dronlar hava hücumundan müdafiə vasitələrinə zərbə endirmək üçün istifadə edilə bilər. "SOCOM" hər "MQ-9 Reaper" tərəfindən neçə dronun idarə olunacağını açıqlamasa da, alınan aparatların çoxluğu müasir müharibələrdə şəbəkələşdirilmiş sistemlərin artan rolunu sübut edir.
