ABŞ-ın Ətraf Mühiti Mühafizə Agentliyi (EPA), sənaye obyektlərinin, xüsusilə də yeni məlumat mərkəzlərinin hava icazələri prosesində ictimaiyyəti məlumatlandırmaq öhdəliyini aradan qaldırmağa hazırlaşır. 1970-ci illərdən bəri tətbiq olunan "New Source Review" qaydalarına edilməsi nəzərdə tutulan bu dəyişiklik, yerli sakinlərin tikinti layihələri barədə məlumat almasını və prosesə müdaxilə etməsini çətinləşdirəcək.
Bu dəyişiklik nə üçün narahatlıq doğurur?
Ekspertlər və ekoloji qruplar, bu qərarın məlumat mərkəzi tərtibatçılarına ictimai nəzarət olmadan fəaliyyət göstərmək imkanı verəcəyini bildirirlər. Southern Environmental Law Center (SELC) təşkilatından Keri Powell qeyd edir ki, bu yanaşma tikinti prosesini sürətləndirmək istəyən administrasiya üçün əlverişli olsa da, yerli icmaların hüquqlarını pozur. İctimai müzakirələrin olmaması, buldozerlər işə düşənə qədər sakinlərin baş verənlərdən xəbərsiz qalması ilə nəticələnə bilər.
"Kiçik" çirkləndiricilər kateqoriyası nəyi dəyişir?
EPA-nın rəhbəri Lee Zeldin, bu dəyişikliyi "lazımsız bürokratik əngəllərin aradan qaldırılması" kimi qiymətləndirərək, qərarın yalnız "kiçik" çirkləndirici mənbələrə aid olduğunu iddia edir. Lakin tənqidçilər, bu kateqoriyanın ətraf mühitə ciddi təsir göstərə biləcək layihələri də əhatə etdiyini vurğulayırlar. Məsələn, xAI şirkətinin Tennessee ştatındakı "Colossus 1" məlumat mərkəzi də əvvəllər "kiçik mənbə" icazəsi üçün müraciət etmiş və bu, yerli əhalinin kəskin etirazı ilə qarşılaşmışdı.
Növbəti addımlar nələrdir?
Hazırda EPA, ötən həftə başa çatan ictimai rəy sorğusu zamanı daxil olan 4900-dən çox şərhi nəzərdən keçirir. Kentucky Resources Council və digər 200-ə yaxın təşkilat, bu təklifin geri götürülməsi üçün agentliyə müraciət edib. Onların fikrincə, ictimai rəy olmadan agentliklərin layihələrin kümülatif təsirini tam qiymətləndirməsi qeyri-mümkündür.
