Süni intellekt sahəsində tənzimləmə niyə vacibdir?
Hazırda texnologiya dünyasının ən böyük müzakirə mövzusu süni intellekt (AI) təhlükəsizliyi və onun tənzimlənməsidir. "Google DeepMind", "Anthropic" və "OpenAI" kimi aparıcı şirkətlərin rəhbərləri inkişaf sürətinin azaldılmasını və təhlükəsizlik məsələlərində koordinasiya üçün antiinhisar güzəştlərinin tətbiqini tələb edirlər. Lakin ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin keçmiş antiinhisar rəhbəri Conatan Kanter bu yanaşmanı tənqid edərək, bunun bazarın inhisarlaşmasına və "tənzimləyici ələ keçirməyə" (regulatory capture) səbəb ola biləcəyini vurğulayır.
Şirkətlərin "kartel" yaratmaq cəhdləri
Conatan Kanter qeyd edir ki, şirkətlərin təhlükəsizlik bəhanəsi ilə bir araya gəlməsi əslində rəqabəti məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıya bilər. Onun sözlərinə görə, təhlükəsiz məhsul yaratmaq üçün şirkətlərin bir-biri ilə koordinasiya etməsinə ehtiyac yoxdur; bu, hər bir istehsalçının öz məsuliyyətidir. "Boeing" və "Airbus" nümunəsini çəkən ekspert bildirir ki, təhlükəsizlik problemlərini həll etmək üçün rəqiblərlə əməkdaşlıq etmək deyil, istehsal prosesini təkmilləşdirmək lazımdır.
Məhsul məsuliyyəti və hüquqi çərçivə
Ekspert hesab edir ki, AI agentləri zərərli hərəkətlər etdikdə, onların yaratdığı məhsullara görə şirkətlər birbaşa məsuliyyət daşımalıdır. Bu, mövcud məhsul məsuliyyəti (product liability) qanunlarının tətbiqi ilə həll edilə bilər. Kanter vurğulayır ki, innovasiya bəhanəsi ilə təhlükəsizlik standartlarından yayınmaq yolverilməzdir və hökumət yollarda "hərəkət qaydalarını" müəyyən etməlidir.
Çin amili və milli çempionlar
Müzakirələrdə tez-tez səslənən "Çinlə rəqabət" arqumentini Kanter "əlverişli bəhanə" adlandırır. Onun fikrincə, ABŞ-ın Çinə qarşı üstünlüyü inhisarçı şirkətlər yaratmaqla deyil, daxili bazarda azad rəqabəti və innovasiyanı təşviq etməklə qazanılır. Milli çempionlar yaratmaq ideyası Amerika dəyərlərinə ziddir və bu, uzunmüddətli perspektivdə iqtisadiyyatı zəiflədir.
