"Verkor.io" startapının təqdim etdiyi "Design Conductor" adlı süni intellekt agenti çip sənayesində görünməmiş bir nəticəyə imza atıb. Şirkətin mart ayında dərc etdiyi araşdırmaya görə, sistem cəmi 219 sözlük sorğu əsasında tam funksional "RISC-V" arxitekturalı prosessor nüvəsini müstəqil şəkildə dizayn edib. Bütün proses, yəni ilkin spesifikasiyadan tutmuş "GDSII" formatlı tərtibat faylına qədər olan mərhələ cəmi 12 saat çəkib. Qeyd edək ki, kommersiya məqsədli çiplərin standart hazırlanma müddəti adətən 18-36 ay davam edir.
Yaradılmış yeni prosessor "VerCore" adlanır və ardıcıl əmrlər icra edən beşmərhələli konveyer arxitekturasına malikdir. 7 nanometrlik "ASAP7" texnoloji prosesi əsasında işləyən və 1,48 GHz takt tezliyinə malik olan bu tək axınlı çip "CoreMark" testində 3261 bal toplayıb. "Verkor.io" mütəxəssisləri bu göstəricini 2011-ci ildə buraxılmış "Penryn" arxitekturalı "Intel Celeron SU2300" mobil prosessorunun performansı ilə müqayisə edirlər. Sistem həmçinin optimallaşdırma zamanı 2,57 GHz tezlikli sürətli "But-Uolles" (Booth-Wallace) vurucusunu da müstəqil şəkildə tətbiq edib.
Süni İntellekt Çip Dizaynında Nələri Dəyişir?
Müasir dövrdə qabaqcıl prosessorların yaradılması prosesinə yüzlərlə mühəndis cəlb olunur və bu layihələrin dəyəri çox vaxt 400 milyon ABŞ dolları məbləğini ötür. "VerCore" sənaye standartlarına görə kəşsiz və növbədənkənar icra funksiyası olmayan nisbətən sadə bir quruluşa malikdir. Buna baxmayaraq, tam avtonom prosesin cəmi 12 saat ərzində tamamlanması texnologiya dünyası üçün olduqca təsirli bir nailiyyətdir. Layihənin icrası zamanı on milyardlarla tokendən istifadə edildiyi bildirilir.
Hansı Çətinliklər və Məhdudiyyətlər Var?
Hazırda "VerCore" fiziki olaraq istehsal edilməyib, onun işləklyi "Spike" adlı "RISC-V ISA" simulyatoru vasitəsilə təsdiqlənib. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, süni intellekt agenti bəzən problemlərin həlli üçün tələb olunan işin mürəkkəbliyini düzgün qiymətləndirə bilmir. Məsələn, model hadisəyönümlü "Verilog" dilini ardıcıl kod kimi qəbul edərək vaxt məhdudiyyətlərinin həllini çətinləşdirib. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, sistemi kütləvi istehsala hazır vəziyyətə gətirmək üçün əlavə olaraq 5-10 mütəxəssisin müdaxiləsi tələb olunur və layihə mürəkkəbləşdikcə hesablama gücünə olan tələbat qeyri-xətti şəkildə artır.
Gələcək Planlar Nədən İbarətdir?
"Verkor.io" komandası aprel ayının sonuna qədər "VerCore" prosessorunun ilkin kodlarını və yığılma skriptlərini ictimaiyyətə açıq şəkildə təqdim etməyi planlaşdırır. Bundan əlavə, elektron cihazların dizaynının avtomatlaşdırılmasına həsr olunmuş illik "DAC" konfransında çipin "PLİS" (FPGA) üzərindəki tətbiqi nümayiş etdiriləcək. Xatırladaq ki, 2023-cü ildə çinli tədqiqatçıların 5 saatdan az müddətə yaratdığı "RISC-V" prosessoru və sonrakı "QiMeng" layihəsində fərqli metodologiyalardan istifadə edilmişdi, lakin "Design Conductor" bütün prosesi tam müstəqil şəkildə icra edən ilk sistemdir.
