İlon Mask və Sem Altman arasındakı səs-küylü məhkəmə prosesi Kaliforniyadakı federal məhkəmədə andlı iclasçıların iştirakı ilə davam edir. Mask "OpenAI" rəhbərlərini və əsas investorlardan olan "Microsoft" şirkətini xeyriyyəçilik etimadını pozmaqda, dələduzluqda və ədalətsiz varlanmaqda ittiham edir. Əsas mübahisə mövzusu, süni intellekt laboratoriyasının bütün bəşəriyyətə xidmət etmək kimi ilkin missiyasından kənara çıxıb-çıxmamasıdır. Məhkəmə gedişatında şirkətin ilk günlərinə aid e-poçtlar, fotolar və nizamnamə sənədləri ictimaiyyətə açıqlanıb. Bu sənədlər həm "SpaceX", həm də rəqib "xAI" şirkətlərinin rəhbəri olan Maskın vaxtilə bu layihəyə necə böyük təsir göstərdiyini sübut edir.
"OpenAI" necə quruldu?
2015-ci ilin iyun və noyabr aylarında aparılan yazışmalara əsasən, Sem Altman layihəyə "Y Combinator" binasında 7-10 nəfərlik komanda ilə başlamağı təklif edib. O, idarə heyətində özü və Maskla yanaşı Bill Qeyts, Pyer Omidyar və Dastin Moskovits kimi şəxslərin olmasını planlaşdırıb. Oktyabr ayında Altman Maskdan ilkin olaraq 100 milyon ABŞ dolları, növbəti beş il ərzində isə əlavə 30 milyon ABŞ dolları sərmayə yatırmağı xahiş edib. Mask isə laboratoriyanın adının "Freemind" olmasını təklif edərək, təşkilatın müstəqil və qeyri-kommersiya məqsədli fəaliyyət göstərməsinin vacibliyini vurğulayıb. Dekabr ayında təsdiqlənən rəsmi sənədlərdə qurumun yalnız xeyriyyə məqsədləri üçün fəaliyyət göstərəcəyi qeyd olunub.
İdarəetmə üstündə hansı münaqişələr yaşanıb?
2017-ci ilin avqustunda Maskın aparat rəhbəri Şivon Zilis tərəfindən göndərilən e-poçtlar daxili narahatlıqları üzə çıxarıb. Qreq Brokman və İlya Sutskever Maskın şirkət üzərindəki mütləq nəzarətindən ciddi şəkildə narahat olublar. Onlar süni intellektin tək bir şəxsin inhisarında qalmaması üçün hakimiyyətin bölünməsini tələb ediblər. Buna cavab olaraq Mask, "Bu çox zəhlətökəndir. Zəhmət olmasa, onlara öz şirkətlərini qurmağı məsləhət görün. Mənim üçün bu qədər bəsdir," deyə sərt reaksiya verib. Sentyabr ayında təqdim edilən sənədlərə görə, Mask səhmlərin 51,20%-nə, Altman, Sutskever və Brokman isə hər biri 11,01% paya sahib olublar.
"Nvidia" bu prosesdə hansı rolu oynayıb?
Məhkəmədə təqdim edilən digər mühüm sübut 2016-cı ilin aprel ayına aid yazışmalardır. İlon Mask "Nvidia" şirkətinin baş direktoru Censen Huanq ilə əlaqə saxlayaraq "OpenAI" üçün xüsusi superkompüterin ilk nüsxələrindən birini almaq istədiyini bildirib. Mask bu qurumun "Tesla" ilə heç bir əlaqəsi olmadığını və təhlükəsiz süni intellekt yaratmaq məqsədi daşıyan qeyri-kommersiya təşkilatı olduğunu xüsusi vurğulayıb. Huanq isə dərhal razılaşaraq, ilk cihazlardan birinin məhz onlara veriləcəyinə söz verib. Məhkəmədə Huanqın həmin kompüteri şəxsən təhvil verdiyini əks etdirən fotoşəkil də nümayiş olunub.
