Mark Zuckerberg tərəfindən yayımlanan 6500 sözlük manifest, süni intellektin (AI) gələcəyinə dair nikbin bir mənzərə cızmağa çalışır. Müəllif bu esseni texnologiya dünyasındakı narahatlıqları sakitləşdirmək və süni intellektin insan həyatını necə yaxşılaşdıracağını izah etmək cəhdi kimi qiymətləndirir. Buna baxmayaraq, təqdim olunan vizyon daha çox məhsuldarlığın artırılmasına köklənib.
Süni intellekt insan münasibətlərini əvəz edə bilərmi?
Zuckerberg-in əsas vədlərindən biri hər kəsin ehtiyaclarını anlayan və 24/7 işləyən şəxsi süni intellekt agentinə sahib olmasıdır. Lakin tənqidçilər qeyd edir ki, sevgi və münasibətlər sadəcə bir nəticə deyil, diqqət və zamanın ayrılmasıdır. Məsələn, övladla bişirilən bir yeməyin reseptini süni intellektə seçdirmək, həmin prosesin gətirdiyi emosional bağdan və öyrənmə təcrübəsindən məhrum olmaq deməkdir.
Məhsuldarlıq, yoxsa şəxsi inkişaf?
- Yaradıcılıq: Süni intellektin yaratdığı məzmun, insanın zəhməti və təcrübəsi ilə formalaşan sənətdən fərqli olaraq, şəxsi imza daşımır.
- Hobbilər: Hobbilərin əsas məqsədi məhsuldarlıq deyil, insanın prosesdən aldığı həzz və rahatlıqdır.
- Təhsil: Kompüterləşdirilmiş təlim modelləri, müəllim-şagird arasındakı sosial və etik bağın yerini verməkdə çətinlik çəkir.
Zuckerberg-in yanaşması həyatı bir sıra tapşırıqların icrası kimi görür. Lakin həqiqi insan təcrübəsi, çətinliklərin öhdəsindən gəlmək və prosesin özündən zövq almaqla formalaşır. Silikon vadisinin bu "məhsuldarlıq kultu", bəlkə də, insanın öz həyatını yaşamasına mane olan ən böyük əngəldir.
