“Shark Tank” ulduzu Kevin O’Leary tərəfindən Yuta ştatında planlaşdırılan və “Stratos” (həmçinin “Wonder Valley” kimi tanınır) adlandırılan nəhəng məlumat mərkəzi layihəsi ciddi ictimai müqavimətlə üzləşib. Layihənin 40 min akr ərazidə 9 giqavat enerji istehlakı ilə dünyanın ən böyük süni intellekt infrastrukturu olması nəzərdə tutulurdu. Lakin yerli sakinlərin və ekoloji fəalların kəskin etirazları layihənin icrasını demək olar ki, tamamilə dayandırıb.
Layihə necə gizli saxlanıldı?
Araşdırmalar göstərir ki, layihənin planlaşdırılması və təsdiqi prosesi yerli icmadan gizli şəkildə, ştat səviyyəsindəki MIDA (Hərbi İnstalasiyaların İnkişafı İdarəsi) qurumu vasitəsilə həyata keçirilib. Yerli hakimiyyət orqanları layihə barədə məlumatı yalnız prosesin son mərhələsində əldə ediblər. Bu şəffaflıq çatışmazlığı, layihənin ictimaiyyətə açıqlandığı andan etibarən böyük bir siyasi qalmaqala çevrilməsinə səbəb olub.
Nə üçün yerli əhali etiraz edir?
- Ekoloji narahatlıqlar: Bölgədəki quraqlıq və Böyük Duzlu Göl-ün su səviyyəsinin azalması fonunda, nəhəng enerji və su tələbatı olan mərkəz ciddi təhlükə kimi qəbul edilir.
- İqtisadi faydasızlıq: Yerli sakinlər layihənin onlara heç bir real iş yeri və ya iqtisadi üstünlük gətirməyəcəyinə inanırlar.
- Siyasi etimadsızlıq: Kevin O’Leary-nin tənqidçiləri “Çin casusu” adlandırması və Fox News-da səsləndirdiyi ittihamlar yerli əhalinin qəzəbini daha da alovlandırıb.
Hazırda layihə məhkəmə çəkişmələri və yerli referendum cəhdləri səbəbindən dondurulub. Kevin O’Leary tərəfi hüquqi müstəvidə geri çəkilsə də, bu hadisə süni intellekt sənayesinin infrastruktur quruculuğu zamanı yerli demokratiya və icma hüquqları ilə necə toqquşduğunun bariz nümunəsinə çevrilib.
