Avropanın aviasiya nəhəngi "Airbus" və ABŞ-ın "Kratos Defense & Security Solutions" şirkəti birgə layihə olan "U740 Valkyrie" pilotsuz uçuş aparatının (PUA) ilk sınaqlarını uğurla başa çatdırıb. 12 oktyabr 2026-cı il tarixində Şimali Avropadakı poliqonlardan birində keçirilən uçuş zamanı aparat səs sürətinin 80%-nə (0,8 Max) çatıb. PUA uçuş-enmə zolağına ehtiyac duymadan, raket sürətləndiricisi vasitəsilə havaya qalxıb və bütün manevr tapşırıqlarını yerinə yetirib.
"Valkyrie" PUA-sının texniki imkanları nələrdir?
"U740 Valkyrie" ABŞ-ın "XQ-58A Valkyrie" modelinin Avropa bazarı üçün uyğunlaşdırılmış modifikasiyasıdır. Aparatın uzunluğu 9,1 metr, qanad açılışı isə 8,2 metr təşkil edir, maksimal uçuş çəkisi isə təxminən 3 tondur. Onun uçuş məsafəsi 5000 kilometrdən çox, praktiki tavanı isə 13,7 kilometrə bərabərdir. PUA həm daxili silah bölməsinə, həm də qanadaltı asqılara malikdir.
Bu texnologiya necə idarə olunacaq?
Gələcək sınaqların əsas hədəfi "MARS" (Multi-platform Autonomous Reconfigurable and Secure) adlı avtonom idarəetmə sisteminin inteqrasiyasıdır. "Airbus" tərəfindən hazırlanan bu sistem süni intellekt alqoritmləri vasitəsilə PUA-ların "Eurofighter Typhoon" kimi pilotlu qırıcılarla koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərməsini təmin edəcək. "MindShare" proqram platforması isə tapşırıqların bölüşdürülməsi və uçuş zamanı real vaxt rejimində adaptasiya üçün istifadə olunacaq.
Nə üçün bu layihə vacibdir?
Layihənin əsas məqsədi mövcud olan "Kratos" platformasını Avropa standartlarına uyğun proqram təminatı ilə birləşdirərək xərcləri və vaxt itkisini azaltmaqdır. 2027-ci ilin əvvəlində "MARS" sisteminin sınaqlarına başlanılması, 2029-cu ildə isə sistemin tam döyüş hazırlığına çatdırılması planlaşdırılır. Bu texnologiya Avropa ölkələrinə öz müdafiə qabiliyyətlərini müstəqil şəkildə modernləşdirmək imkanı verəcək.
