"Ceyms Uebb" kosmik teleskopu vasitəsilə aparılan yeni tədqiqatlar "3I/ATLAS" adlı ulduzlararası obyektin kimyəvi quruluşu haqqında mühüm məlumatlar təqdim edib. Komet Günəş sistemini tərk edərkən onun səthi istiləşərək qaz və tozdan ibarət koma əmələ gətirib ki, bu da alimlərə spektroskopik analiz aparmağa imkan verib. NASA mütəxəssislərinin bildirdiyinə görə, kometin tərkibindəki karbon və deyterium nisbəti Günəş sistemindəki digər kometlərdən kəskin şəkildə fərqlənir.
Bu komet niyə bu qədər qədim hesab olunur?
Tədqiqatın rəhbəri, NASA-nın Qoddard Kosmik Uçuşlar Mərkəzinin astrokimyaçısı Martin Kordiner qeyd edib ki, bu obyekt Günəş sisteminin yaranmasından çox əvvəl formalaşıb. NIRSpec spektroqrafı vasitəsilə aparılan ölçmələr kometdəki deyterium (ağır hidrogen izotopu) səviyyəsinin Günəş sistemindəki kometlərdən təxminən 30 dəfə yüksək olduğunu göstərib. Alimlər hesab edirlər ki, bu yüksək konsentrasiya kometin milyardlarla il əvvəl intensiv kosmik şüalanmaya məruz qaldığını sübut edir.
Elmi kəşfin əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
Kometin tərkibindəki karbon-13 izotopunun aşağı səviyyədə olması onun təxminən 12 milyard il əvvəl, kainatda ulduzəmələgəlmə proseslərinin pik həddə çatdığı "kosmik günorta" dövründə yarandığını göstərir. Avropa Cənub Rəsədxanasının "Çox Böyük Teleskopu" (VLT) vasitəsilə aparılan əlavə müşahidələr isə azot və sianid birləşmələrini aşkar edib. Stefani Milam qeyd edib ki, bu tapıntılar təkcə ulduzlararası obyektlərin mənşəyini deyil, həm də kainatda həyat üçün zəruri olan prebiotik kimyəvi proseslərin yayılma ehtimalını anlamağa kömək edir. Tədqiqatın nəticələri "Nature" jurnalında dərc olunub.
