Tanınmış alman texnologiya entuziastı və "Thermal Grizzly" şirkətinin rəhbəri Roman Hartung, kompüter komponentlərinin passiv soyudulması üçün maraqlı bir layihəyə imza atıb. O, təbii konveksiya və ya "yığın effekti" (stack effect) adlanan fiziki hadisədən istifadə edərək "AMD"-nin "Ryzen 7 9800X3D" prosessoru üçün xüsusi bir hava çıxış borusu hazırlayıb. 3D printerdə çap olunan 110 sm uzunluğundakı bu konstruksiya, heç bir mexaniki ventilyator olmadan sistemin temperaturunu əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salmağı bacarıb.
Bu texnologiya necə işləyir?
Təcrübənin əsasında havanın sıxlıq fərqindən yaranan təbii axın dayanır. Hartung sınaqlar zamanı müxtəlif hündürlüklərdə borulardan istifadə edib. İlkin mərhələdə 10 sm-lik boru cəmi 0,5°C fərq yaratsa da, 20 sm-lik əlavə seqmentlə temperatur daha 5°C aşağı düşüb. Nəhayət, 110 sm-lik boru istifadə edildikdə, suyun temperaturu 61°C-dən 50°C-yə qədər enib.
Nəticələr və çatışmazlıqlar nələrdir?
Təcrübə nəticəsində "Ryzen 7 9800X3D" prosessorunun əvvəllər 90°C-yə çatan temperaturu 71°C-yə qədər düşüb. Duman generatoru ilə aparılan vizual müşahidələr, borunun sanki yuxarıda ventilyator varmış kimi effektiv hava axını yaratdığını təsdiqləyib. Bununla belə, Roman Hartung qeyd edir ki, bu sistemin əsas çatışmazlığı onun həddindən artıq böyük və qeyri-praktik olmasıdır, bu səbəbdən ənənəvi ventilyatorlar hələ də daha əlverişli həll olaraq qalır.
